ΨΗΦΙΔΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ ΗΛΙΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΣ

Περιεχόμενα

ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
ΙΧΝΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΕΥΣΗΣ
Φως, περισσότερον φως!
Για την προοπτική της Αριστεράς
Με λογισμό και μ' όνειρο, και με περισσότερο πείσμα
Χωρίς την Αριστερά ο κόσμος είναι φτωχότερος
Για τη σοσιαλιστική ανανέωση
Ακόμα μια φορά
ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΕΙΣ
Ελληνοχριστιανικά
Οι φάκελοι
Μια διαφορετική αντίληψη
Ένα στερεότυπο κυνήγι μαγισσών
Να μιλήσουμε τώρα
Θεραπαινίδα σκοπιμοτήτων;
Ο εθνικισμός είναι πιο επικίνδυνος από τους εξωτερικούς "κινδύνους"
Μακεδονικά αμφιλεγόμενα
Μια συμβολική δίκη
Ο φόβος της Ευρώπης
Η ευθύνη των ιστορικών
Εθνοκεντρισμός και εσωστρέφεια: καταφύγια μιας ανασφαλούς κοινωνίας
Ο "μισέλλην της εβδομάδος"
Εθνικισμός - Ρατσισμός: τρεις δηλώσεις
Και στη Θράκη οι πολίτες έχουν δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό
Διαχωρισμός εκκλησίας και κράτους
Δογματισμός και αυθεντία στις διαδρομές του νεοελληνικού στοχασμού
Περί ταυτοτήτων, παραδόσεων και άλλων τινών
Πανεπιστημιακά ήθη
Ο τύπος ως εκφραστής και διαμορφωτής συλλογικών ρευμάτων και νοοτροπιών
Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ ΚΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ
Εισαγωγικό σημείωμα [στα Άπαντα του Δημήτρη Γληνού]
Από τον Μιστριώτη στον Λένιν
Δημήτρης Γληνός: από την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση στην κοινωνική επανάσταση
Σχολικά εγχειρίδια και εθνικισμός: η προσέγγιση του Δημήτρη Γληνού
Ιδεολογικά ρεύματα και βενιζελισμοί
ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ
Η ιδεολογική χρήση της Ιστορίας: σχόλιο στη συζήτηση Κορδάτου - Ζεύγου
Ιδεολογικές χρήσεις: ένα υστερόγραφο
Ιδεολογική χρήση της παράδοσης
Η έννοια του λαού στη νεοελληνική ιστοριογραφία: διάρκειες και τομές
ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΥ
Η ιστορία και οι ιστοριογραφίες του ελληνικού κομμουνισμού
Η επιθυμητή ιστορία
Σεραφείμ Μάξιμος: ένας μαρξιστής διανοούμενος
Η υπέρβαση της στρατευμένης ιστοριογραφίας
Ένα βιβλίο της εποχής του: η λαϊκοδημοκρατική εκδοχή της ιστορίας
Στρατευμένος Ιστορικός "Τάσος Βουρνάς"
Ένα περιοδικό και μια εποχή: τα κοινωνικά συμφραζόμενα του Ανταίου
Μιλτιάδης Πορφυρογένης: το πορτραίτο ενός κομμουνιστή ηγέτη
Δημοκρατικές συγκλίσεις και συμμαχίες: ο Γεώργιος Καρτάλης και οι έλληνες κομμουνιστές μετά τον εμφύλιο πόλεμο
Οι εμφύλιοι στην Ευρώπη του 20ού αιώνα
ΜΑΚΡΟΝΗΣΟΣ
Η μνήμη της ιστορίας και η αμνησία των εθνών
Οι βιωμένες ιστορίες και η ιστοριογραφική προσέγγιση
ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΕΧΝΗΣ
Το πολιτικό πλαίσιο της Επιθεώρησης Τέχνης
Ιστορίες της Επιθεώρησης Τέχνης
Κομματική διανόηση και κομμουνιστική ανανέωση: ένα υπόμνημα του Κώστα Κουλουφάκου για την Επιθεώρηση Τέχνης
ΕΝΑ ΙΝΤΕΡΜΕΔΙΟ: Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΗΣ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑΣ
Στο περιθώριο της Τέχνης: γράμματα του Κωνσταντίνου Χατζόπουλου στον Ουμβέρτο Περνό (1898-1899)
Ο Τέλλος Άγρας και ο Εκπαιδευτικός Όμιλος: τέσσερα γράμματα στον Δημήτρη Γληνό
Συγγραφικοί προβληματισμοί και πολιτική δοκιμασία: αλληλογραφία Φούλας Χατζιδάκη - Στρατή Τσίρκα
ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΡΧΕΙΑ
Τα κομμουνιστικά αρχεία και η ιστορική έρευνα
Ανοιχτά αρχεία
Το αρχείο της ΕΔΑ
Δέκα χρόνια ΑΣΚΙ
Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας: η πρώτη δεκαετία
Κλειστά αρχεία: η μαρτυρία του Αλέκου Παπαπαναγιώτου
ΟΙ ΦΙΛΟΙ, ΣΥΝΤΡΟΦΟΙ ΚΑΙ ΟΜΟΤΕΧΝΟΙ
Ο Δημήτρης που τον έλεγαν Πέτρο
Ο Δημήτρης Δεσποτίδης και το "Θεμέλιο"
Ο πολίτης - ιστορικός "Νίκος Σβορώνος"
Μνήμη Φίλιππου Βλάχου
Λόγος επικήδειος στον Λέανδρο Βρανούση
Η ιστοριογραφική παρουσία του Gunnar Hering
Μνήμη Νίκου Σολωμού
Ο Γρηγόρης Γιάνναρος και οι δρόμοι της σύγχρονης Αριστεράς
Οι πνευματικοί βηματισμοί του Παναγιώτη Κονδύλη
Ο Νίκος Κέντρος στα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας
ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ
Η Νεοελληνική Ιστορία του Νίκου Σβορώνου - Ο "Βιβλιογραφικός οδηγός" του Σπύρου Ασδραχά
Μια νέα επιβλητική σύνθεση: για την Ελληνική Οικονομική Ιστορία ΙΕ' - ΙΘ' αιώνας
Έλληνες και Βούλγαροι - Ορθοδοξία και Έθνος: η αποφασιστική συμβολή του Παρασκευά Ματάλα
Στη σκιά των ταυτοτήτων
Ένα βιβλίο - μια εποχή: Η ψυχοπαθολογία της πείνας, του φόβου και του άγχους (1947)
Τα απομνημονεύματα του Καπετάν Λευτεριά
Αν γινόταν όλα να ξεκινήσουν, πάλι, από την αρχή

Παρουσίαση

Είμαστε λοιπόν, μια ομάδα ολιγάριθμη, ανθρώπων οι οποίοι σε πολύ νεαρή ηλικία έζησαν την ανάταση της Αντίστασης και τα στριμώγματα του Εμφυλίου και σημαδεύτηκαν από τα ανατρεπτικά και πρωτοποριακά ακόμη, τότε, ρεύματα του μαρξισμού και του λεγόμενου ιστορικού υλισμού. Αυτό διαμόρφωσε και τις ιστοριογραφικές μας ευαισθησίες, στις οποίες, ανεξάρτητα από τις μεταγενέστερες εξελίξεις και του κόσμου και ενδεχομένως και τις ατομικές μας, μείναμε πιστοί και σχεδόν προσηλωμένοι. Ιστορικές ευαισθησίες τις οποίες μπορώ άνετα να κατονομάσω: αναζήτηση του αντικειμενικού, πριμοδότηση των κοινωνικών διαστάσεων, της οικονομίας και της ιδεολογίας στις διαδρομές του χρόνου και της ιστορίας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)